Annelik Üzerine

Annelik Üzerine
Sümeyye Sel ODABAŞ
07 Kasım 2018

20 senelik, 30 senelik, 50 senelik anneler varken annelik üzerine bir şeyler yazmak iki ve yedi yaşlarında iki kızı olan 8 aylık hamile bir anneye düşerse şunları söylemek isterim:

Her an kendimize dair bir bilinç düzeyimiz mevcut. Bir dakika önceki ben ve bir dakika sonraki Ben'e dair idrakimizi bu bilinç ayakta tutuyor. Tercihlerimiz var. Tercih ediyoruz ve bu sayede daha çok insan gibi hissediyoruz. Dostlarımız var, akrabalarımız var, onların sıkıntıları ve bizim onlara yardım etme isteğimiz, arzumuz var. Böyle bir arzu, istek duymayanlar da olabilir tabii... Neyse konuya tekrar dönersek insan olmak diyordum. Allah ile ilişkinin sırlarını çözmeye çalışma bağlamında dinlerin insan tanımları, iyi birer birey olma anlamında ahlak kapsamında insan tanımları, iyi bir yurttaş olma bağlamında politikanın insan tanımlarını birlikte düşünmeye çalışıyorum.  Dindar olmak, iyi bir insan olmak ve iyi bir yurttaş olmak birbiriyle çok ilişkili durmakla birlikte "anne " olmak bu ilişkiler ağına nasıl müdahale ediyor veya "anne" olmak neyi nasıl dönüştürüyor?

Uyandıran bir kabus akabinde yatağın bir diğer tarafına rahatça dönemediğimi fark edip sekiz aylık hamile olduğumu hatırlıyorum. Sonra bundan böyle işimin çok daha zor olacağını... Ama ya yorgunluk ya bilinç düzeyinin kaldıramayacağı kadar çok şeyle dolu olması kendimi bilmememe neden oluyor. Neden bu kadar yorgunum?  Diğer taraftan gece üşüyerek uyanıp kendi üstümü örtmeden, bebeğimin battaniyesini örterken kendimi buluyorum. Bütün bunlar sanki Ben'den bir çıkışı temsil ediyor. Ortada bir kendini bulma, yorgun düşme ve kendinden öteye geçme hali var. Tam tersi olarak bir kendini bulamama, sürekli zihni çalıştırma ve kendinin altında ezilme de söz konusu. Ben kimim? Anneyim!

Anneler dindar mıdır? Anneler iyi insanlar mıdır? Anneler iyi yurttaşlar mıdır? Tek tek cevaplamaya çalışayım. Anne ve dindar olmak üzerine ayrı olarak düşünmek gerekirse, onlara bir sınır, bir tanımlama bir nitelendirme yapmak çok zor görünüyor. Fakat dindarlığa dair ruhunda bir takım putları deviriyor olmak üzerinden bir açıklama yaparsak annelik dindarlık ilişkisi nasıl olur? Annelik dindarlığa hizmet eder mi veya dindarlık anneliğe hizmet eder mi? Çocuğumun yoluna saçımı süpürge ederim. Çocuğum en iyisini hak ediyor. Çocuğum bana muhtaç. Ben ölürsem çocuğuma ne olur! Bu tarz düşünceler putları kıramamışlığı gösteriyor sanki. Burada söz konusu olan kendine biçtiğin yüksek konum. Bu yüksek konum senin kendini putlaştırdığın olarak da okunabilir, çocuğunu putlaştırma potansiyelin olarak da... Zira o çocuk senin çocuğundur. Senin çocuğun olması hasebiyle en üsttedir ve en tepede ne varsa onu hak ediyordur.  Oysaki dindarlık Ben'den çıkıp en üstün olan Allah'a tabiiyeti gerektirir.

Gelelim annelerin iyi insanlar olmasına veya olmamasına... Şu anda ahlak alanındayız. Bir ahlaki yaklaşım tek bir iyi tanımı veremez, vermemelidir. İyi, çoklu parametreler ışığında, bir kapsam içerisinde okunur.  Örneğin bazen öfkeli biri olmak iyidir bazen de kötü. Bir çocuğa yapılan kötü muameleye dair öfkelenmiyorsa insanlar iyi insan diye nitelendirilemez. İyi, söz konusu olduğunda bir bütün olarak düşünmek gerekir. İyi, zamana, mekâna, olması gerekene göre farklılık gösterebilir. Anneler iyi insanlar mıdır sorusuna dönersek annelerin birey olma yolunda bir takım duygularıyla yüzleşme gereksinimleri vardır. Birey derken çocuklarından bağımsızlaşan annelerden bahsediyorum. Yemeğimizi yedik, sütümüzü içtik, saygılı davrandık tarzı cümleler eşliğinde çocuklarıyla bütünleşmiş kişiler değil kastettiğim örneğin. Nasıl ki tek olarak gömülüyoruz annelerin de bu teklik tecrübesi akabinde iyi bir insan olmaları zemini konuşulabilir. Annelerin duyguları vardır çocuklar bu duyguların dönüştürülmesinde aktif rol alırlar şüphesiz. Örneğin anneler sabrı en iyi çocukları üzerinden öğrenebilirler. Çocuklarına bu anlamda çok şey borçludurlar. Fakat anneler duygularını çocukları üzerinden yönetmeye kalkarsa bahsedilen teklik tecrübesi yaşanamaz. Çocukları onu yönetmeye başladığından itibaren ahlaken iyi bir anne olmak zorlaşır.

Anneler iyi bir yurttaş mıdır? İyi yurttaş olmayı kurallara uymak olarak değerlendirirsek anneliğin iyi bir yurttaş olmayı da nasıl etkilediğini görebiliriz. Örneğin hırsızlıktan yakalanmış bir annenin savunması çocuklarım için yaptım olabilir rahatça. Veya illa tutuklanma gerektirmeyen tarzda kurallara tabi olmayan bir sürü anne görülebilir. Mesela çocuğunun öğretmenini değiştirmek isteyen bir anne her türlü katakulliyi deneyip, okul müdürüne bağış adı altında rüşvet verebilir. Her şey, çocuklarımızın iyi bir eğitim alması içindir. Çocuğumuzun illa da iyi eğitilmesi gerekiyordur.  İyi bir yurttaş olmayı bir süreliğine askıya alabiliriz sadece bu nedenle!

Sonuç olarak, annelik şüphesiz bir takım değerleri dönüştürür. İyi olarak da kötü olarak da. Burada bir Ben'den çıkış da söz konusudur; egonun boyunduruğuna girme de. Her türlü şirke bulaşma da söz konusudur, Allah'a tevekkül etmeyi son noktasına kadar yaşama da... Ne mutlu çocuklarını kendi malları gibi algılamayıp Allah'ın emanetleri olarak gören boyun eğmiş, iyi insan ve sadece kendi için değil bütün bir toplum veya bütün insanlık için iyiyi dileyen yurttaşlara!

 

Yorumunuz onaylandıktan sonra yayınlanacaktır..
 
 
Herhangi bir yorum yapılmadı, ilk yorumlayan siz olun!